Boronowski "Kulturkampf" - Stowarzyszenie Mi?o?nik?w Ziemi Boronowskiej
   Nawigacja
Portal
  Strona G??wna
  Zarz?d SMZB
  Statut
  O NAS
  Kontakt
  Szukaj
  Dofinansowania

Galeria
  Wieliczka
  Wystawa
  Festyn 5.08.2012
  Turystyczne atrakcje
  Odznaczenie P.Go??bka
  Maj?wka 2010
  Zima 2010
  Maj?wka 2009
  Boron?w w fotografii
  D?ugosz kr?lewski
  Promocja ksi??ki
  Prelekcje SMZB

10-lecie SMZB
  10-lecie SMZB
  Wystawa 10-lecia
  Prezentacja dorobku

Aktualno?ci
  Karnawa?owe spotkanie przy kawie

Og?oszenia
  Plan spotka?
  Wycieczka

400-lecie Ko?cio?a
  Podzi?kowanie
  Odpust
  5.06.2011
  30.04.2011
  20.02.2011

Artyku?y
  O Janie Kuliszu
  Przemys? Boronowa
  "Kulturkampf"

Linki
  Urz?d Gminy Boron
  GOK
  Parafia Boron
  ZPO Boron
  LKS Jedno?? Boron
  Stow. dla Boronowa
  Boron?w w Wikipedii
  Sk?adnica G?rno?l?ska

Archiwum
  Festyn
  Walne Zebranie
  Przyroda w Boronowie
  Dzia?alno?? Stowarzyszenia
  Promocja
  Sprawozdanie
  Pomnik
  Pokaz
  Wystawa

   Losowe zdjÍcie


Kliknij aby powi?kszy
Boronowski "Kulturkampf"


Damian Go??bek


Boronowski „Kulturkampf”




    Mowa i wiara przyj?ta od przodk?w by?a przez d?ugie wieki spoiwem i j?drem to?samo?ci etnicznej ludu g?rno?l?skiego. Tkwi?o w nim przekonanie, ?e pos?ugiwanie si? ?l?sk? gwar? oraz silne przywi?zanie do wiary katolickiej s? jego naturalnym prawem i na co dzie? okazywa? to swoj? postaw?.


    Przekonuj?cy dow?d tego dali mieszka?cy z okolic Boronowa w okresie szczeg?lnie wzmo?onej germanizacji, jakim by?y czasy bismarckowego „ Kulturkampfu”.

    W 1873 r. parlament pruski uchwali? tzw. „ustawy majowe”. Ich celem mia?o by? ca?kowite uzale?nienie ko?cio?a katolickiego od pa?stwa oraz roztoczenie ?cis?ego nadzoru nad duchowie?stwem. Na ?l?sku, podobnie jak w Wielkopolsce, na Warmii i Mazurach, ta rozpocz?ta przez Bismarcka „walka kulturowa” opr?cz oblicza religijnego mia?a r?wnie? charakter narodowy. Duchowie?stwo odgrywa?o bowiem na tych ziemiach przyw?dcz? rol? w krzewieniu w?r?d ludu polskiej ?wiadomo?ci narodowej. Roztoczono wi?c kontrol? nad ksi??kami, usuni?to ich z nadzoru szk?l i zakazano nauczania dzieci w j?zyku polskim. Od tego czasu pa?stwo ro?ci?o sobie r?wnie? prawo do mianowania nowych proboszcz?w.

    Oponuj?cy przeciwko temu biskup Wroc?awski Henryk Foerster zosta? s?downie pozbawiony urz?du i uda? si? na wygnanie. Tak?e wielu ksi??y wyra?a?o dezaprobat? wobec wprowadzonych rozporz?dze?, mi?dzy innymi Boronowski proboszcz Kasper Eisenwcker, pochodz?cy z Miko?owa. Szybko te? popad? w nie?ask? u w?adz administracyjnych i musia? na pewien czas uchodzi? z parafii w roku 1874. Wytoczono mu r?wnie? proces s?dowy w Lubli?cu. Zmar? nagle na atak serca w styczniu 1875 r.,w drodze powrotnej z kolejnej rozprawy s?dowej. Po jego ?mierci przez ca?y rok parafia nie mia?a proboszcza, a niezb?dne czynno?ci duszpasterskie sprawowali wtedy w Boronowie ksi??a z pobliskich parafii.

    Wreszcie na pocz?tku 1876r. powiadomiono parafian, ?e nowy proboszcz przyb?dzie w niedziel?, 6 lutego. W wyznaczonym dniu w wype?nionym po brzegi Ko?ciele pojawi? si? w towarzystwie protestanckiego ksi?cia F.W.Hohenlohego i ?andarma „rz?dowy” proboszcz ks. Rajmund Kenty.

    Od pierwszych dni spotka? si? on w parafii z nieufnym przyj?ciem. W spraw? t? zaanga?owali si? bowiem proboszczowie Sadowa i Lubszy oraz dziekan Hermiersz z Lubecka. Pouczali oni lud Boronowa, jak si? ma w tej sytuacji zachowa?.

    Wkr?tce te? ukaza?y si? w „Katoliku” wydanym przez Karola Miark? w Miko?owie dwa artyku?y, w tym s?ynna odezwa „Do Boronowa”, napisana przez „kapelonka” z Lubecka, ks. J?zefa Koniecko. T?umaczono w niej, ?e ks. Kenty nie zosta? mianowany przez biskupa, wi?c nie ma prawa pe?ni? obowi?zk?w duszpasterskich.

    Egzemplarze „Katolika” z t? odezw? zosta?y potajemnie rozprowadzone w okolicy Boronowa przez wys?annik?w miko?owskiej redakcji. I cho? w nast?pnych dniach ?andarm je konfiskowa? i straszy? gro??cymi konsekwencjami, odezwa odnios?a sw?j skutek.

    Niebawem Boronowski ko?ci?? zacz?? ?wieci? pustkami, parafianie odsun?li si? solidarnie od „staatspfarrera”. Odt?d udawali si? na nabo?e?stwa do s?siednich ko?cio??w, tam te? chrzcili swoje dzieci i zawierali zwi?zki ma??e?skie. Zmar?ych grzebali sami na miejscowym cmentarzu, prosz?c jedynie okolicznych ksi??y o po?wi?cenie grob?w. Mi?dzy „proboszczem” i wiernymi rozpocz??a si? otwarta wojna. Wkr?tce ks. Kenty odda? do prokuratora ks. Konieck?. To samo czyni? te? ze „zbuntowanymi” parafianami. Posypa?y si? dotkliwe kary pieni??ne zas?dzone za obraz? proboszcza i organizowanie pogrzeb?w poza jego plecami. Wiosn? 1876r. rozpocz?? si? te? d?ugi proces s?dowy o artyku?y w „Katoliku” . Rozprawy toczy?y si? przed s?dami w Pszczynie i Raciborzu, w wyniku kt?rych K. Miarka skazany zosta? na 3 miesi?ce wi?zienia, a ks. Konieczko z Lubecka na 4miesi?ce. R?wnie? wobec proboszcz?w z Sadowa i Lubszy zacz?to stosowa? szykany. Ks. Hrabak z Sadowa zas?dzony zosta? na kilkutygodniow? kar? wi?zienn?. Wielu Boronowskich parafian zosta?o wtedy te? uwi?zionych, trudno dzi? ustali? ich liczb?. Wiadomo tylko, ?e sze?ciu z nich by?o w bytomskim wi?zieniu, a jeden odsiadywa? w roku 1877 9-miesi?czn? kar? w Ole?nie za pochowanie zmar?ej ?ony bez udzia?u proboszcza. Mimo tak drastycznych kar czyniono to nadal, ale ju? w tajemnicy przed „staatspfarrerem”, zwykle w nocy.

    R?wnie? ?wczesny kierownik Boronowskiej szko?y, J?zef Grisko zosta? w roku 1881 karnie przeniesiony do Koz?owej G?ry za to, ?e solidaryzowa? si? z mieszka?cami.

    Te szykany nie wp?yn??y jednak na zmian? nieugi?tej postawy boronowiak?w. W roku1882 ks. Rajmund Kenty sam zrezygnowa? z tej parafii i poprosi? o przeniesienie. Wierni bojkotowali go do ko?ca.

    Wie?ci o Boronowskich wydarzeniach tamtych lat obieg?y ca?y G?rny ?l?sk i by?y potem jeszcze d?ugo komentowane. Mi?dzy innymi jeszcze w pa?dzierniku 1924 r. nawi?zywa? do nich „Go?? Niedzielny”. Pozostawi?y one po sobie r?wnie? trwa?e ?lady w parafialnej i szkolnej kronice.



Bibliografia:

Kronika parafii NMP Kr?lowej R??a?ca ?w. w Boronowie
Kronika szko?y Boron?w, cz. I
Ks. Knosala J. parafia Radzionkowska-jej dawniejsze i dzisiejsze stosunki, 1926
Go??bek D. Ko?ci?? i parafia NMP Kr?lowej R??a?ca ?w. w Boronowie, 2002



82915 -Liczba unikalnych wizyt